Opis
Krzysztof Ćwikliński
Wydanie: pierwsze
Miejsce i rok: Lublin, Norbertinum, 2017
Objętość: 71, [2] s. + 4 s. fot. cz.b.
Format: 147 x 208 mm
Oprawa: miękka klejona
ISBN: 978-83-7222-630-3
22 PLN | 27,00 PLN
Projekt okładki: Agata Pieńkowska
„Kto ratuje jedno życie, jakby ratował cały świat” – głosi talmudyczna mądrość. W iście paradoksalny sposób zdaje się ją stosować bohater sztuki Krzysztofa Ćwiklińskiego pt. Proces, Bertold Rappaport, polski adwokat żydowskiego pochodzenia, broniący w powojennych procesach hitlerowskich zbrodniarzy; prawnik, który w czasach pogardy nie traci wiary w świętość człowieka, nawet wtedy, gdy ten wyrzeka się jej sam.
Wbrew tendencjom w najnowszym dramatopisarstwie polskim Ćwikliński nobilituje dialog, we wszystkich, istotnych dla tej sztuki znaczeniach: wymiany informacji, symbolicznej (bo zgodnie z naturą tekstu ograniczonej jedynie do postaci werbalnej) formy otwarcia się na drugiego człowieka, a także wiary w trudne, ale przecież możliwe porozumienie pomiędzy twórcą (pisarzem, reżyserem) i widzem.
Stąd m.in. estetyczna asceza Procesu (a może tylko niechęć do sprzyjania tanim gustom), widoczna choćby w niewielkiej liczbie postaci: poza epizodycznym, obecnym tylko w prologu i epilogu, Narratorem i pierwszoplanowym Rappaportem jest to Josef Bühler, szef rządu Generalnego Gubernatorstwa i zastępca Hansa Franka, którego Rappaport bronił, oraz tajemniczy On. Właśnie odrzucenie wszelkich niepotrzebnych, pustych znaków, tak literackich, jak i teatralnych, umożliwia epifaniczne uobecnienie w Procesie czegoś więcej, bez czego niemożliwy jest autentyczny ludzki dramat.
Radosław Sioma
Proces nie był dotąd nigdy wystawiony na scenie. W roku 2011 znalazł się w gronie półfinalistów Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej. W tym samym roku został zrealizowany przez Teatr Polskiego Radia, w adaptacji i reżyserii Dobrosławy Bałazy, i wyemitowany na falach Programu Pierwszego PR 15 stycznia 2012 roku. Wystąpili: Sławomir Orzechowski jako Bertold Rappaport, Adam Ferency jako dr Josef Bühler oraz Mariusz Wojciechowski jako On.
